دامنه نوردی یکی از زیر شاخه های اکوتوریسم است که در یک الگوفضایی از گردشگری در طبیعت تبلور می یابد که در منابع مختلف اکوتوریستی کمتر بدان پرداخته شده است. به زبان ساده زمانی که افراد درباره ی دامنه نوردی فکر می کنند عمدتا به طبیعت٬ فضای باز بزرگ٬ سفری با کوله پشتی یا با چادرمی اندیشند. این فعالیت در اکثر افراد به عنوان وسیله رهایی و برگشتن به طبیعت است٬ به علاوه روشی مفید برای دستیابی به تمرین فیزیکی مناسب است و منجر به فراموش شدن همه گرفتاری های زندگی شخصی و مسائل روزانه است.
دامنه نوردي به عنوان ورزش و فعالیتی تفریحی محسوب شده که در بستر طبیعت انجام گرفته و به نوعی اکوتوریسم اطلاق شده که علاوه بر مقرون به صرفه بودن برای سلامت فیزیکی انسان ها بخصوص افرادی با مشاغل کم تحرک مفید واقع می شود. دامنه نیاز چندانی به تجهیزات ویژه ندارد و از این جهت فشار زیادی را بر بدن تحمیل نمی کند و یک فرد می تواند بدور از فشارهای جانبی حاصل از تجهیزات ویژه که در کوهنوردی با آن روبرو هستیم به راحتی به فعالیت جسمی خود و پیاده روی مشغول شود. هرچند در برخی مواقع دامنه نوردی در بین کوه ها و تپه ها می تواند فشار جسمی را فرد را افزایش دهد ولی هیچگاه قابل مقایسه با فشار جسمی حاصل از صعود به ارتفاعات بالا نیست. مناسب ترین تعریفی را که می توان از دامنه نوردی ارائه داده عبارت است : « دامنه نوردی به عنوان گونه ای از اکوتوریسم نوعی پیاده روی در طبیعت محسوب می شود که با اهداف و انگیزه های تفریحی و تمدد جسم و روان انجام می گیرد»
در دامنه نوردی٬ مسافرت با اهمیت تر از مقصد است. این فعالیت میتواند با یک پیاده روی در روز تعطیل در پارک همراه باشد و یا شامل مسافرت سه هفته ای در دامنه كوه را در برگیرد. واژه های زیادی وجود دارد که اغلب برای دامنه وردی به کار برده می شود و وابسته به شرایط دامنه نوردی٬ مدت دامنه نوردی و ناحیه مربوطه است. پیاده روی٬ سفر با کوله پشتی٬ قدم زدن در بیشه زار٬ سلانه سلانه راه رفتن و کوه نوردی صرفا اصطلاحاتی هستند که به عنوان نوسانات یا شیوه های دامنه نوردی تعبیر می شوند. در اکثر اشکال اصلی٬ همه این فعالیت ها به پیاده روی خلاصه می شوند. چنانچه قادر به گذاشتن یک پا در جلوی پای دیگر باشید در این صورت می توانید به پیاده روی و دامنه نوردی بپردازید. دامنه نوردی در یک سطح پیشرفته تر میتواند به عنوان یک مرحله آغازین برای یادگیری توانایی های بقا و ماندگاری٬ کمپینگ٬ کوه نوردی٬ صخره نوردی٬ مهارت های جهت یابی و تغییری در سایر شیوه های فضای باز محسوب شود. یک دامنه نورد ماهر و با تجربه در واقع یک کارشناس فضای باز٬ با دانش و سلامت جسمی است که ذهنیت فکری کاملا متعادلی دارد و با طبیعت سر و کار دارد. علاوه بر این نشانه هایی را از خود بر جای می گذارد.
زمانی که افراد درباره ی دامنه نوردی فکر می کنند عمدتا به طبیعت٬ فضای باز بزرگ٬ سفری با کوله پشتی یا با چادرمی اندیشند. این فعالیت در اکثر افراد به عنوان وسیله رهایی و برگشتن به طبیعت است٬ به علاوه روشی مفید برای دستیابی به تمرین فیزیکی مناسب است و منجر به فراموش شدن همه گرفتاری های زندگی شخصی و مسائل روزانه است. دامنه نوردی فعالیتی تفریحی است که در آن به قدم زدن زدن می پردازیم٬ به این دلیل که علاقه مند به آن هستیم نه اینکه مجبور به انجام آن باشیم. دلیل مهیا نمودن یک سفر از شخصی به شخص دیگر یا از موقعیتی به موقعیت دیگر متفاوت است.گردشگران با انگیزه های مختلفی به دامنه نوردی می پردازند برخی از انگیزه ها و دلایل دامنه نوردی به شرح زیر است : ـ دامنه نوردی فعالیت بدنی فوق العاده ای است که روی هم رفته٬ تا حد زیادی وضعیت جسمی انسان را بهبود می بخشد. حرکت پیاده روی طبیعی اثرنسبتا کم اما تمرین بدنی کارآمدی را برایتان مهیا می سازد و میتواند مرتبط با اکثر مکانهای زیبای روی زمین٬ گیاهان شگفت انگیز٬ حیات وحش٬ سواحل٬ بیابانها٬ جنگل ها٬ جنگل های انبوه و کوهها باشد که مجموعا به پیشرفت شرایط دامنه نوردی متفاوت وجاذبه های منحصر به فردشان کمک می کند.
ـ دامنه نوردی به آسانی شروع میشود و نیاز به تجهیزات تخصصی ویژه ای ندارد. یک جفت چکمه های مقاوم، چند لباس اصلی (فضای آزاد ) و یک کوله پشتی کوچک میتواند به منظور مهیا شدن برای یک روز دامنه نوردی اصولی کافی باشد. تکنیک قدم زدن شامل چیز مهمی است که ازدوران طفولیت و بچگی برخورداربوده اید و به منظور انجام یک دامنه نوردي اصولی نیاز به آموختن چیز دیگری ندارید.
ـ دامنه نوردی فعالیتی است که افزایش دانش و توانایی هایتان را آنچنان که ارتقاء می یابند برایتان میسرمی سازد. در راحت ترین شکل آن٬ دامنه نوردی امکان استفاده از پیاده روی سالم و قابل اطمینانی است که بی تردید نشانه هایی را متمایز می سازد. در بالاترین فرمش٬ کوه نوردی٬ مهارت های جهت یابی ٬ ماندگاری و بقا را شامل می شود.
ـ دامنه نوردی مرحله ابتدایی از قلمرو کامل سایر فعالیت های مرتبط به فضای باز است. این ورزش اغلب بخشی از سنگ نوردی٬ کوه نوردی٬ کمپینگ و تعداد زیادی از فعالیت های کوهستانی/ فضای آزاد دیگر را نیز در بر دارد.
ـ دامنه نوردی فعالیتی مربوط به تمام فصول سال می باشد. در واقع قادر بودن به کوه نوردی در شرایط مختلف یکی از بزرگترین فعالیت های دلپذیر و خوشایند است و علاوه بر این از عوامل چالش هم محسوب می گردد. شما می توانید در هر فصلی به دامنه نوردی بروید.
ـ دامنه نوردی روش خوبی برای گریز از مشکلات است و منجر به فراموش کردن فشار و استرس زندگی روزانه تان می شود. این فعالیت می تواند به عنوان تجربه ای باشد که با دیگران قسمت می کنید و یا چیزی که همه آن را به تنهایی انجام می دهید. بسیاری از اشخاص به منظور فعال نمودن ذهنشان یا فکر کردن درباره مسائل به پیاده روی می پردازند. دامنه نوردی می تواند روشی برای آرام شدن باشد یا به عنوان چیزی که بتواند قابلیتها یتان را بسنجد.
مناطق دارای قابلیت های دامنه نوردی بسیار گسترده می باشد ولی با این وجود در مقیاس ملی قابلیت های دامنه نوردی را می توان در مناطق زیر مشاهده نمود: « نواحي كوهستاني با ارتفاع متوسط افزون بر 2500 متر، مناطق جنگلي، مناطق ساحلي، مناطقي كه داراي يكي از آثار طبيعي ملي (ثبت شده در فهرست سازمان حفاظت محيط زيست و يا خارج از آن) همچون آبشار، غار ونظير اينها باشند و نيز آن دسته از مناطق طبيعي كه در جوار آثار تاريخي و فرهنگي واقع هستند.» در مقیاس محلی قابلیت های دامنه نورد عبارتند از « تمامي مناطق ييلاقي پيرامون شهرها اغلب روستاها و نيز هر كدام از چشماندازهاي طبيعي كه امكان دسترسي آسان به آنها وجود دارد. در اين شمار هستند. به واقع بيشترين بخش از پهنه افزون بر يك ميليون و ششصدهزار كيلومتر مربعي كشور در صورت وجود انگيزه طبيعت گردي در ميان عامه مردم ميتواند به عنوان جاذبه طبيعي مورد استفاده قرار گيرند.».
